Τι είναι το εργαλείο HLS-EU-Q16;
Επιστημονική επεξήγηση του ερωτηματολογίου, της βαθμολόγησης και του τρόπου με τον οποίο προστατεύονται τα δεδομένα σου.
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να γνωρίζεις ότι το εργαλείο αυτό δεν είναι τεστ νοημοσύνης (IQ test), δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση και δεν αξιολογεί τις αντικειμενικές ιατρικές σου γνώσεις.
Αντίθετα, αποτελεί ένα μέτρο της δικής σου υποκειμενικής (αυτοαναφερόμενης) ικανότητας ή δυσκολίας να διαχειριστείς πληροφορίες υγείας στην καθημερινότητά σου. Αξιολογεί πόσο εύκολο ή δύσκολο σου είναι να εκτελέσεις 16 συγκεκριμένες δραστηριότητες που αφορούν:
- Υγειονομική Περίθαλψη (Healthcare): Πρόσβαση και κατανόηση οδηγιών για θεραπείες και φάρμακα.
- Πρόληψη Ασθενειών (Disease Prevention): Κατανόηση της σημασίας των εμβολιασμών και των προληπτικών εξετάσεων.
- Προαγωγή Υγείας (Health Promotion): Αξιολόγηση πληροφοριών από τα μέσα ενημέρωσης και υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών.
Στην πλατφόρμα μας εφαρμόζουμε την επίσημη, κλασική μέθοδο βαθμολόγησης (scoring method) του HLS-EU:
Οι απαντήσεις σου στις 16 ερωτήσεις δίνονται σε μια 4-βάθμια κλίμακα Likert: Πολύ εύκολο, Αρκετά εύκολο, Αρκετά δύσκολο, Πολύ δύσκολο.
Για τον υπολογισμό του τελικού σκορ, οι απαντήσεις ομογενοποιούνται (dichotomized) ως εξής:
- Οι επιλογές «Πολύ εύκολο» και «Αρκετά εύκολο» λαμβάνουν 1 βαθμό.
- Οι επιλογές «Αρκετά δύσκολο» και «Πολύ δύσκολο» λαμβάνουν 0 βαθμούς.
Το συνολικό σκορ προκύπτει από το άθροισμα των βαθμών και κυμαίνεται αυστηρά από 0 έως 16. Με βάση τη διεθνή βιβλιογραφία, το σκορ ταξινομείται σε μία από τις ακόλουθες τρεις επιστημονικές κατηγορίες:
Ανεπαρκής
Σημαντικές δυσκολίες στην καθημερινή διαχείριση πληροφοριών υγείας.
Προβληματική
Δυσκολίες σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η κριτική αξιολόγηση ειδήσεων.
Επαρκής
Οι απαραίτητες δεξιότητες για να πλοηγείσαι στο σύστημα υγείας.
Η ελληνική έκδοση του ερωτηματολογίου HLS-EU-Q16 που χρησιμοποιούμε έχει υποβληθεί σε αυστηρό έλεγχο εγκυρότητας και αξιοπιστίας (validation and reliability study) στην ελληνική γλώσσα από το Εργαστήριο Ανθρωποοικολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών (Michou & Costarelli, 2022).
Η μελέτη επιβεβαίωσε ότι το εργαλείο παρουσιάζει εξαιρετική εσωτερική συνοχή (Cronbach’s α = 0.884) και υψηλή σταθερότητα επαναληπτικών μετρήσεων (test-retest reliability Spearman’s r = 0.628).
Οι απαντήσεις του τεστ δεν αποστέλλονται στον server μας και παραμένουν τοπικά στη συσκευή σου, σύμφωνα με τη λειτουργία της εφαρμογής.
Η πλατφόρμα «ΥγείαΜου» έχει σχεδιαστεί με βάση την ευρωπαϊκή αρχή της «Προστασίας της Ιδιωτικότητας από τον Σχεδιασμό» (Privacy-by-Design). Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία αυτοαξιολόγησης είναι απόλυτα ασφαλής και δεν συλλέγει, δεν αποθηκεύει και δεν επεξεργάζεται κανένα ευαίσθητο προσωπικό σου δεδομένο υγείας σε εξωτερικές βάσεις δεδομένων.
Τεχνική σημείωση για τα δεδομένα
- Τοπική Εκτέλεση (Client-Side Processing): Ο υπολογισμός του σκορ γίνεται αποκλειστικά από το πρόγραμμα περιήγησής σου (browser) στη δική σου συσκευή. Δεν υπάρχει καμία επικοινωνία με τον server για τη μεταφορά των απαντήσεών σου.
- Προσωρινή Μνήμη (Session State): Οι απαντήσεις σου διατηρούνται προσωρινά στη μνήμη της καρτέλας σου. Μόλις κλείσεις την καρτέλα ή το παράθυρο, όλες οι απαντήσεις και το σκορ σου διαγράφονται οριστικά και αυτόματα.
- Μηδενική Χρήση Tracking Cookies: Δεν χρησιμοποιούμε cookies παρακολούθησης ή διαφημιστικά pixel στη σελίδα της αυτοαξιολόγησης.
Έτσι, στην «ΥγείαΜου», το τεστ δεν είναι απλώς ανώνυμο· είναι τεχνικά αδύνατο για εμάς ή για οποιονδήποτε τρίτο να γνωρίζει τι απάντησες ή τι σκορ έλαβες.
- Sørensen, K. et al. (2012). Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health, 12, 80.
- Pelikan, J. M., & Ganahl, K. (2017). Measuring health literacy in general populations: Primary findings from the HLS-EU Consortium’s Health Literacy Assessment Effort. Studies in Health Technology and Informatics, 240, 34-59.
- Michou, M., & Costarelli, V. (2022). Validity and reliability of the European health literacy survey questionnaire (HLS-EU-Q16) in the Greek language. Mediterranean Journal of Nutrition and Metabolism, 15(2), 285–294.